Rezerwowe źródło wody w placówkach medycznych: jak sprostać wymaganiom Sanepidu?

Placówki medyczne w Polsce nie mają łatwo. Stają przed coraz większymi wymaganiami prawnymi, logistycznymi i finansowymi. Nawet klinika rehabilitacyjna, tak jak szpital, ma prawny obowiązek zapewnienia niezależnego zapasu wody, zdolnego wytrzymać awarię sieci miejskiej przez minimum 12 godzin. 

Podczas kontroli sanitarnych Państwowa Inspekcja Sanitarna (Sanepid) sprawdza, czy placówka posiada możliwości zapewnienia rezerwowych dostaw wody przez 12 godzin (zbiorniki/własne ujęcia) oraz czy woda ta jest bezpieczna (badania laboratoryjne). 

Dla ośrodków zlokalizowanych w małych miejscowościach, gdzie infrastruktura wodociągowa często zawodzi i zdarzają się częste spadki ciśnienia, wyzwanie jest jeszcze większe. Przykład naszego klienta, kliniki rehabilitacyjnej, pokazuje jednak, że odpowiednia technologia może rozwiązać te problemy w zaledwie kilka dni, nawet na tzw. końcu świata. 

Wyzwania regulacyjne placówek medycznych: rezerwowe źródło wody

Placówki lecznicze w Polsce mierzą się z coraz wyższymi standardami bezpieczeństwa, narzucanymi przez rygorystyczne przepisy prawa. Jedna z klinik rehabilitacyjnych, należąca do międzynarodowej grupy, lidera stacjonarnej opieki długoterminowej, stanęła przed koniecznością dostosowania obiektu do wymogów Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 marca 2019 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą (Dz.U. 2019 poz. 595). Przepisy te jednoznacznie nakładają na szpitale i jednostki o podobnym profilu obowiązek posiadania rezerwowego źródła wody zapewniającego minimum 12-godzinną ciągłość pracy. 

Ponadto zgodnie z § 26 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422, z późn. zm.) na działkach budowlanych przeznaczonych dla szpitali i sanatoriów, niezależnie od zasilania z sieci, należy zapewnić dodatkowo własne ujęcie wody. 

Sytuacja kliniki rehabilitacyjnej, która zapewnia opiekę dla ponad 70 pacjentów, była szczególnie skomplikowana ze względu na jej lokalizację w małej miejscowości o charakterze wiejskim, zlokalizowanej w centralnej części Polski. Infrastruktura wodociągowa na tym terenie była narażona na częste spadki ciśnienia i awarie, co stanowiło bezpośrednie zagrożenie dla ciągłości świadczenia usług medycznych i bezpieczeństwa pacjentów. 

Państwowa Inspekcja Sanitarna jako organ nadzoru i kontroli w systemie ochrony zdrowia

Państwowa Inspekcja Sanitarna pełni kluczową rolę w nadzorowaniu przestrzegania przepisów sanitarnych w placówkach medycznych. Jak wynika z treści art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej „w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień”.  

W przypadku kliniki rehabilitacyjnej procedura rozpoczęła się od kontroli sanitarnej, w wyniku której stwierdzono brak rezerwowego źródła wody, co było niezgodne z obowiązującymi przepisami. Skutkiem było wydanie decyzji nakazującej placówce zapewnienie rezerwowego źródła zaopatrzenia w wodę w wyznaczonym terminie. 

Wydanie decyzji było uzasadnione przepisami prawnymi, w tym: 

• Ustawą o Państwowej Inspekcji Sanitarnej: Art. 1 pkt 2 i 7, art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 12 ust. 1, art. 27 ust. 1 oraz art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2017 r., poz. 1261, późn. zm.) określają zadania i kompetencje Inspekcji w zakresie nadzoru nad warunkami higieniczno-sanitarnymi. 

• Rozporządzeniem Ministra Zdrowia: § 40 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą (Dz. U. z 2012 r., poz. 739), stanowi, że rezerwowe źródło zaopatrzenia szpitala w wodę powinno zapewniać co najmniej 12-godzinny zapas. 

• Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury: § 26 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422, późn. zm.), wskazuje, że na działkach budowlanych przeznaczonych dla szpitali i sanatoriów, niezależnie od zasilania z sieci, należy zapewnić dodatkowo własne ujęcie wody. 

• Ustawą o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi: Art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 151) nakłada na kierowników podmiotów leczniczych obowiązek podejmowania działań zapobiegających szerzeniu się zakażeń. 

• Kodeksem postępowania administracyjnego: Art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257, z późn. zm.) stanowi, że organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji. 

Sytuacja stała się alarmująca, gdy podejście do inwestycji napotkało bariery ekonomiczne. Po uzyskaniu pozwolenia na budowę okazało się, że koszty realizacji wzrosły o 100–150% względem pierwotnych założeń. Ten drastyczny wzrost cen, w połączeniu z długim czasem realizacji i skomplikowanymi procedurami, spowodował konieczność zmiany decyzji administracyjnej. W jej wyniku, na wniosek ośrodka rehabilitacyjnego, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny przyznał dodatkowy czas na zapewnienie rezerwowego źródła zaopatrzenia w wodę. 

Przedłużenie terminu miało charakter ograniczony i warunkowy, w związku z czym presja czasu i tak była ogromna. Sytuacja wymusiła poszukiwanie rozwiązań alternatywnych, bardziej efektywnych pod względem kosztów i czasu realizacji. 

Analiza wariantów zapewnienia rezerwowego źródła wody w placówce rehabilitacyjnej

Zespół projektowy ośrodka poszukiwał rozwiązania, które byłoby szybkie we wdrożeniu, efektywne kosztowo oraz spełniało wszystkie wymogi prawne. Analizowano dwa warianty zapewnienia rezerwowego zapasu wody.  

Rozważano budowę dwóch zbiorników podziemnych, jednak opcja ta wiązała się z koniecznością wykonania dodatkowych prac ziemnych oraz ryzykiem uszkodzenia istniejącej infrastruktury podziemnej kliniki, co mogło prowadzić do dalszych komplikacji i opóźnień. Warto w tym miejscu wspomnieć, że serwisowanie zbiorników podziemnych jest utrudnione, ponieważ wymaga dostępu z zewnątrz, zachowania szczególnych procedur higienicznych oraz odpowiedniego przygotowania personelu, a każda ingerencja stwarza ryzyko wtórnego zanieczyszczenia wody podczas kontroli stanu technicznego. 

Drugim rozważanym wariantem był zbiornik naziemny z tworzywa, umieszczony w kontenerze zewnętrznym wraz z zestawem pompowym.

Sprawdź porównanie: Zbiorniki panelowe na wodę wewnętrzne vs. konstrukcje zewnętrzne

Technologia AmargTank MultiPower^® w koncepcji Plug&Play 

Rozwiązaniem, które pozwoliło wyjść z impasu, było wdrożenie systemu rezerwowego zapasu wody w formule Plug&Play, polegającego na instalacji zbiornika wraz z kompletnym układem pompowym w zewnętrznym kontenerze technicznym. 

W ramach przygotowania inwestycji wykonaliśmy fundament pod posadowienie kontenera, zapewniający jego stabilność oraz bezpieczną eksploatację.

Specyfikacja techniczna zbiornika rezerwowego i pompowni kontenerowej  

Zabudowany w kontenerze zbiornik panelowy AmargTank MultiPower^® o dopuszczalnej pojemności użytkowej 25 m³ został wykonany z polipropylenu (PP), co gwarantuje odporność na korozję i wysoką trwałość przez dziesiątki lat. 

Kontenerowa pompownia wody została kompleksowo wyposażona w układ pompowy oraz orurowanie, zapewniające niezawodność działania i pełną integrację z istniejącą instalacją obiektu.

Korzyści technologiczne i eksploatacyjne zbiorników rezerwowych na wodę z tworzywa 

Szybkość instalacji, wynikająca z samej technologii budowy zbiornika oraz wykonania całości w koncepcji Plug&Play, ograniczyła zakres prac prowadzonych na terenie obiektu do minimum. Miało to kluczowe znaczenie w kontekście napiętego harmonogramu narzuconego przez Państwową Inspekcję Sanitarną, umożliwiając szybkie uruchomienie systemu oraz terminowe spełnienie wymogów regulacyjnych. 

Bezpieczeństwo i higiena użytkowania zostały zapewnione dzięki zastosowaniu tworzywa PP-COPO posiadającego atest Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH do kontaktu z wodą przeznaczoną do spożycia przez ludzi. Materiał konstrukcyjny jest całkowicie odporny na korozję i nie wymaga konserwacji przez wiele lat eksploatacji. 

System nie tylko gwarantuje wymagany zapas wody, lecz również dzięki zintegrowanemu zestawowi pompowemu stabilizuje ciśnienie w całym obiekcie. Rozwiązanie to eliminuje problem spadków ciśnienia charakterystycznych dla infrastruktury zlokalizowanej na terenach o słabszej sieci wodociągowej i zapewnia stały dostęp do wody pod odpowiednim ciśnieniem. 

Dzięki zastosowaniu technologii modułowej, wykonanie fundamentu, posadowienie kontenera wraz ze zbiornikiem oraz jego pełne wyposażenie i uruchomienie zajęło około czterech dni.

Wdrożenie modułowego systemu rezerwowego źródła wody w koncepcji Plug&Play okazało się kluczowe dla dotrzymania terminu wyznaczonego przez Sanepid. Rozwiązanie ograniczyło kosztowne prace budowlane i zapewniło pełną zgodność z przepisami sanitarnymi. 

Warto podkreślić, że tego typu zbiorniki rezerwowe na wodę z modułowych płyt tworzywa sztucznego z powodzeniem funkcjonują już w wielu obiektach ochrony zdrowia, takich jak szpitale, hospicja, zakłady opiekuńczo-lecznicze, ośrodki rehabilitacyjne, uzdrowiska i sanatoria, a także przy lądowiskach śmigłowców ratunkowych. 

Jeśli zastanawiasz się, czy koncepcja Plug&Play sprawdzi się w Twojej inwestycji, chętnie pomożemy Ci to zweryfikować.