Odporna infrastruktura zaczyna się przed kryzysem. Amargo na Forum Miasteczek Polskich 2026

Tegoroczne Forum Miasteczek Polskich, które odbyło się w dniach 16-17.09.2026 r. w Warszawie, było okazją do rozmowy o bezpieczeństwie lokalnych społeczności i wyzwaniach, przed którymi stoją dziś samorządy. Jednym z ważnych tematów była odporność infrastruktury – nie tylko w kontekście reagowania na sytuacje kryzysowe, ale przede wszystkim przygotowania infrastruktury na ich wystąpienie.

W dyskusji panelowej, w której udział wziął Szczepan Gorbacz, Prezes Zarządu Amargo, chcieliśmy spojrzeć na ten temat z praktycznej, technicznej perspektywy. Odporność infrastruktury nie zaczyna się bowiem w momencie awarii, ale znacznie wcześniej – na etapie planowania i projektowania inwestycji.

Czy infrastruktura jest przygotowana na sytuację, w której przestaje być „normalnie”?

Projektując infrastrukturę komunalną, naturalnie koncentrujemy się na jej prawidłowym działaniu w standardowych warunkach. Coraz ważniejsze staje się jednak uwzględnianie również scenariuszy zakłóceń: awarii, przerw w dostawie mediów, ekstremalnych zjawisk pogodowych czy okresowych niedoborów wody. Właśnie wtedy najlepiej widać, czy infrastruktura rzeczywiście jest odporna.

W przypadku wody oznacza to między innymi odpowiednie zaplanowanie rezerwy i możliwości utrzymania podstawowych usług w sytuacji, gdy standardowy system dostaw zostanie czasowo ograniczony. Magazynowanie wody może być więc nie tylko elementem technologii instalacji, ale również jednym z elementów bezpieczeństwa lokalnej społeczności.

Odporność to ciągłość działania

W Amargo patrzymy na odporność infrastruktury przede wszystkim przez pryzmat ciągłości działania.

Nie chodzi wyłącznie o to, czy dana instalacja działa prawidłowo w dniu oddania jej do użytkowania. Istotne jest również to, jak zachowa się w sytuacji awaryjnej, jak długo będzie mogła funkcjonować bez zewnętrznego wsparcia i jak szybko będzie można przywrócić jej pełną sprawność.

To podejście ma znaczenie zarówno przy nowych inwestycjach, jak i modernizacji istniejącej infrastruktury. Szczególnie że wiele obiektów, które dziś muszą pełnić dodatkowe funkcje związane z bezpieczeństwem i ochroną ludności, powstało w zupełnie innych realiach projektowych.

Ochrona ludności potrzebuje sprawnej infrastruktury

Dobrym przykładem są miejsca doraźnego schronienia i inne obiekty wykorzystywane w systemie ochrony ludności. Samo zapewnienie odpowiedniej przestrzeni to nie wszystko. Jeżeli obiekt ma funkcjonować w sytuacji kryzysowej, powinien mieć również możliwość zapewnienia podstawowych potrzeb osób, które będą z niego korzystać. Jedną z nich jest dostęp do wody.

Dlatego rozwiązania związane z rezerwowym magazynowaniem wody mogą być istotnym elementem przygotowania istniejących obiektów do nowych funkcji. W przypadku ograniczonej przestrzeni szczególnego znaczenia nabierają rozwiązania, które można dopasować do konkretnych warunków technicznych, również poprzez wykonanie zbiornika bezpośrednio w miejscu docelowym.

To przykład szerszej zasady: odporność można budować nie tylko poprzez nowe inwestycje, ale również przez odpowiednie dostosowanie infrastruktury, którą już posiadamy.

Projektować z myślą o tym, co może się wydarzyć

Jednym z najważniejszych wniosków z rozmów o odporności infrastruktury jest potrzeba odejścia od projektowania wyłącznie na podstawie warunków, które znamy z przeszłości.

Infrastruktura powstaje na wiele lat. Powinna więc uwzględniać również zmieniające się warunki środowiskowe, rosnące zapotrzebowanie na zasoby oraz ryzyko zakłóceń, których dziś nie zawsze jesteśmy w stanie dokładnie przewidzieć.

Dlatego przy ocenie inwestycji warto patrzeć szerzej niż tylko na koszt jej budowy. Równie ważne jest to, jakie mogą być konsekwencje braku odpowiedniej rezerwy, awarii czy przerwy w świadczeniu podstawowej usługi.

Odporność zaczyna się przed kryzysem

Udział w Forum Miasteczek Polskich był dla nas kolejną okazją do rozmowy o tym, jak przełożyć szeroko rozumiane bezpieczeństwo na konkretne decyzje infrastrukturalne.

Naszym zdaniem odporna gmina to nie tylko gmina przygotowana do reagowania na kryzys. To również gmina, której infrastruktura została zaprojektowana tak, aby podstawowe usługi mogły działać wtedy, gdy warunki przestają być normalne.

Woda jest jednym z podstawowych zasobów, dlatego jej odpowiednie zabezpieczenie powinno być częścią tego myślenia – zarówno przy projektowaniu nowych inwestycji, jak i przy dostosowywaniu już istniejącej infrastruktury do nowych wyzwań.